به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، حمید رضا محمودی قوژدی امروز پنجشنبه چهارم خرداد ماه ۱۴۰۵ اظهار کرد: آیین دیرینه و باشکوه «نخل‌گردانی» در روستای ریاب شهرستان گناباد، به عنوان یکی از اصیل‌ترین نمادهای عزاداری در شرق کشور، با شماره ثبت ۸۲۷ در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسیده است.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گناباد ادامه داد: در این آیین، سازه عظیم چوبی نخل که نمادی از تابوت مطهر امام حسین (ع) است، توسط ده‌ها نفر از حاملان با شعارهای حماسی و نوحه‌های خاص محلی بر دوش کشیده شده و پس از طی مسیری در روستا، با حرکاتی نمادین به دور خود می‌گردانند تا در نهایت در جایگاه مخصوص خود قرار گیرد. این مراسم در واقع بازخوانیی از غم و اندوه است که در قالب یک حرکت جمعی و سازمان‌یافته، هویت فرهنگی و مذهبی مردم ریاب را به نمایش می‌گذارد.

او تصریح کرد: نخل‌گردانی در ریاب تنها یک مراسم مذهبی نیست، بلکه یک میراث زنده است که در آن، طبیعت (نخل)، معماری (بافت روستا) و عقیده (عاشورا) در یک نقطه به هم رسیده‌اند. ما در گناباد، تمدنی را مدیریت می‌کنیم که هم در دل زمین با قنات جهانی و هم در اوج آسمان با آیین‌های معنوی ریشه دارد.

محمودی قوژدی به تحلیل تطبیقی این آیین در سطح ملی پرداخت و گفت: اگرچه آیین نخل‌گردانی در نقاط دیگر ایران نظیر یزد یا تربت حیدریه نیز دیده می‌شود، اما ویژگی منحصربه‌فرد گناباد و به‌ویژه روستای ریاب، در تنوع مکانی و پیوند ارگانیک این آیین با محیط زیست است. در حالی که نخل در بسیاری از فرهنگ‌های جهان، از جمله در مسیحیت یا مصر باستان، نمادی از پیروزی و برکت است، مردم ریاب این نماد جهانی را به شکلی خلاقانه با فرهنگ عزاداری گره زده‌اند و یک ساختار اجرایی بی‌نظیر خلق کرده‌اند که در هیچ جای دیگر جهان به این ابهت و نظم دیده نمی‌شود.

‌او افزود: ثبت ملی آیین نخل‌گردانی ریاب در کنار ۸ اثر معنوی دیگر، گناباد را به رتبه نخست استان در ثبت آثار معنوی عاشورایی رسانده است. این پیشتازی، نتیجه یک استراتژی جامع برای شناساندن گنجینه‌های میراث ناملموس است. هدف ما این است که گناباد را به عنوان قطب گردشگری فرهنگی-مذهبی معرفی کنیم تا بازدیدکنندگانی که برای دیدن میراث مادی چون قنات جهانی می‌آیند، با شکوه میراث معنوی ما نیز آشنا شوند.

‌مدیر پایگاه جهانی قنات گناباد تصریح کرد: میراث ناملموس گناباد به اندازه میراث ملموس آن ارزشمند است. پیوند میان آب، نخل و ایمان فرمول منحصربه‌فرد ماست. تلاش ما این است که این زنجیره طلایی را به گونه‌ای مستند و معرفی کنیم که هویت کویری گناباد در تراز شهرهای بزرگی چون یزد و در سطح استانداردهای جهانی یونسکو تثبیت شود.

انتهای پیام/